Διαφάνεια και ενιαία πρακτική στον προσδιορισμό της δασμολογητέας αξίας ζητά το Επιμελητήριο Ηρακλείου

Ο πρ. Υπουργός και Βουλευτής Ηρακλείου Λευτέρης Αυγενάκης κατέθεσε Κοινοβουλευτική Αναφορά προς τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κ. Κυριάκο Πιερρακάκη, μεταφέροντας την υπ’ αριθμ. πρωτ. 2878/19.08.2026 επιστολή του Επιμελητηρίου Ηρακλείου προς τον Διοικητή της ΑΑΔΕ κ. Γιώργο Πιτσιλή.

Με την επιστολή αναδεικνύονται οι δυσχέρειες που προκύπτουν για τις επιχειρήσεις όταν η αρμόδια Τελωνειακή Αρχή αμφισβητεί ή απορρίπτει τη δηλωθείσα συναλλακτική αξία των εισαγόμενων εμπορευμάτων και προχωρά στον προσδιορισμό διαφορετικής δασμολογητέας αξίας.

Το Επιμελητήριο αναγνωρίζει πλήρως την ανάγκη διενέργειας αποτελεσματικών τελωνειακών ελέγχων για την ορθή εφαρμογή της νομοθεσίας και την προστασία των δημοσίων εσόδων. Επισημαίνει, ωστόσο, ότι οι σχετικές διαδικασίες πρέπει να διέπονται από διαφάνεια, σαφήνεια, αντικειμενικότητα και επαρκή αιτιολόγηση.

Σημαντικές επιβαρύνσεις χωρίς σαφή ενημέρωση

Ιδιαίτερο πρόβλημα δημιουργείται στις περιπτώσεις κατά τις οποίες μια επιχείρηση έχει καταθέσει τα στοιχεία και τα δικαιολογητικά που της ζητήθηκαν, αλλά αυτά κρίνονται ανεπαρκή χωρίς να διευκρινίζεται ποια συγκεκριμένα δεδομένα παρουσίασαν ελλείψεις και τι επιπλέον απαιτείται για την ολοκλήρωση της τεκμηρίωσης.

Όπως επισημαίνεται χαρακτηριστικά στην επιστολή: «Στην πράξη, ιδιαίτερη δυσχέρεια δημιουργείται όταν η επιχείρηση έχει προσκομίσει τα στοιχεία και τα δικαιολογητικά που της έχουν ζητηθεί για την τεκμηρίωση της συναλλακτικής αξίας, πλην όμως αυτά κρίνονται ανεπαρκή, χωρίς να προσδιορίζεται με την απαιτούμενη σαφήνεια ποια συγκεκριμένα στοιχεία θεωρήθηκαν ελλιπή, ποια σημεία της τεκμηρίωσης δεν κρίθηκαν επαρκή και ποια πρόσθετα δικαιολογητικά ή δεδομένα θα μπορούσαν να απαιτηθούν.»

Η απόρριψη της δηλωθείσας αξίας μπορεί να οδηγήσει σε ουσιώδεις πρόσθετες οικονομικές επιβαρύνσεις. Η δασμολογητέα αξία επηρεάζει άμεσα το συνολικό κόστος εισαγωγής, την τιμολόγηση των προϊόντων, τη ρευστότητα και τον επιχειρηματικό προγραμματισμό. Όταν, επομένως, μεταβάλλεται χωρίς ειδική και κατανοητή αιτιολόγηση, δημιουργείται ένα περιβάλλον αβεβαιότητας για τις επιχειρήσεις.

Σαφής αιτιολόγηση για κάθε απόρριψη συναλλακτικής αξίας

Το Επιμελητήριο Ηρακλείου ζητά, όταν αμφισβητείται η δηλωθείσα συναλλακτική αξία, η ενδιαφερόμενη επιχείρηση να ενημερώνεται με σαφήνεια για:

• τους λόγους που δημιουργούν αμφιβολίες ως προς τη δηλωθείσα αξία,
• τα στοιχεία και τα δικαιολογητικά που κρίθηκαν ανεπαρκή,
• τα πραγματικά δεδομένα και τα κριτήρια βάσει των οποίων προσδιορίζεται διαφορετική δασμολογητέα αξία,
• τα πρόσθετα στοιχεία που μπορεί να προσκομίσει για την πληρέστερη τεκμηρίωση της συναλλαγής της.

Η ειδική αιτιολόγηση δεν αποτελεί μόνο ζήτημα προστασίας της εκάστοτε επιχείρησης. Συνδέεται άμεσα με την ασφάλεια δικαίου και τη δυνατότητα των επιχειρήσεων να γνωρίζουν εκ των προτέρων το πλαίσιο μέσα στο οποίο αξιολογούνται οι εισαγωγικές συναλλαγές τους.

Ενιαία αντιμετώπιση από όλες τις Τελωνειακές Υπηρεσίες

Κεντρικό αίτημα του Επιμελητηρίου αποτελεί και η ομοιόμορφη εφαρμογή των σχετικών κανόνων από τις Τελωνειακές Υπηρεσίες, ώστε επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται υπό αντίστοιχες πραγματικές και συναλλακτικές συνθήκες να αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο.

Όπως υπογραμμίζεται στην επιστολή: «Το ζητούμενο δεν είναι, ασφαλώς, ο περιορισμός του ελεγκτικού έργου των Τελωνειακών Αρχών. Αντιθέτως, πιστεύουμε ότι η πληρέστερη αιτιολόγηση και η σαφής ενημέρωση των συναλλασσομένων ενισχύουν την αποτελεσματικότητα των ελέγχων, περιορίζουν τις αμφισβητήσεις και τις διοικητικές διαφορές και συμβάλλουν στην οικοδόμηση σχέσης εμπιστοσύνης μεταξύ Διοίκησης και επιχειρηματικής κοινότητας.»

Παράλληλα, ζητείται η παροχή συγκεκριμένων κατευθύνσεων προς τις αρμόδιες υπηρεσίες και η ενημέρωση του Επιμελητηρίου σχετικά με τις διαδικασίες, τα βασικά κριτήρια και τις δυνατότητες πληρέστερης τεκμηρίωσης που διαθέτουν οι επιχειρήσεις.

Τα ζητήματα που μεταφέρει ο Λευτέρης Αυγενάκης

Με την Κοινοβουλευτική του Αναφορά, ο Λευτέρης Αυγενάκης ζητά από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών να εξετάσει τα ζητήματα που θέτει το Επιμελητήριο Ηρακλείου και να μεριμνήσει για:

• την παροχή σαφούς και ειδικής αιτιολόγησης όταν απορρίπτεται η δηλωθείσα συναλλακτική αξία,
• την ενημέρωση των επιχειρήσεων για τις ελλείψεις της τεκμηρίωσής τους,
• τον προσδιορισμό των πρόσθετων στοιχείων που μπορούν να καταθέσουν,
• την εφαρμογή κοινών κανόνων και ενιαίας πρακτικής από τις Τελωνειακές Υπηρεσίες,
• την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ Τελωνειακής Διοίκησης και Επιμελητηρίων.

Η αποτελεσματικότητα των τελωνειακών ελέγχων και η προστασία των δημοσίων εσόδων πρέπει να συμβαδίζουν με τη διαφάνεια, την ασφάλεια δικαίου και την προβλεψιμότητα για τις επιχειρήσεις. Ένα σαφές και ενιαίο πλαίσιο μπορεί να περιορίσει τις διοικητικές διαφορές, να ενισχύσει την εμπιστοσύνη προς τη Διοίκηση και να διαμορφώσει σταθερότερους όρους λειτουργίας για τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στο διεθνές εμπόριο.